Bản quyền V-League: Đòi lại cái đã mất hay bị lừa?

Không ít người cho rằng bầu Kiên cố tình làm mạnh như thế thì mới vỡ ra sự độc quyền và vỡ ra cả phần “nháy nháy” mà VFF ký 20 năm với AVG về cái gọi là sản phẩm chung mà VFF và các đội bóng cùng sở hữu. 

Bộ VHTTDL đã chấp thuận để VFF thương thảo và ký HĐ bản quyền truyền hình với AVG

Có phải các CLB bị lừa khi trao cho VFF quyền bán bản quyền?

Ở đây phải thừa nhận trong việc biến cái chung (sở hữu chung của các CLB và của VFF) thành cái riêng và quyền quyết riêng, những người đại diện cho VFF làm nhiệm vụ dẫn dắt các CLB rồi sau đó thương thảo với AVG đã rất láu lỉnh và đã nghiên cứu luật rất kỹ. Sau đó thì “lách” vào khai thác đúng chỗ yếu nhất của các CLB đó là bệnh số đông và thiếu chính kiến. Trong khi đó, các ông bầu hồi đấy lại rất hời hợt với việc cử các đại diện CLB đi họp và thực hiện cái quyền biểu quyết liên quan đến sinh mệnh của CLB mình. Rõ nhất là trong cuộc họp vào cuối năm 2009 tại Nha Trang khi tất cả đại diện các CLB cùng biểu quyết đồng ý việc bán bản quyền truyền hình sau khi nghe VFF phân tích rằng bán một gói cho AVG những 20 năm thì sẽ lời hơn bán từng gói nhỏ cho VTV, cho VTC và các đài địa phương. Hoặc xa hơn là khi đại diện các CLB họp ban chấp hành VFF thì tất cả đã thông qua nghị quyết, thông qua điều lệ của VFF có liên quan đến sinh mệnh các đội bóng mà rõ nhất là điều 74, điều khoản về các quyền lợi: 1/. LĐBĐVN và các thành viên là những chủ sở hữu đầu tiên của tất cả các quyền lợi xuất phát từ các giải đấu và các sự kiện khác diễn ra trong phạm vi quyền hạn của các tổ chức này mà không có sự giới hạn nào về nội dung, thời gian, địa điểm và luật lệ. Những quyền lợi này bao gồm tất cả các quyền lợi về tài chính, ghi hình và ghi âm, bản quyền truyền hình và tường thuật,…2/. Ban chấp hành quyết định phương thức và mức độ sử dụng những quyền trên đồng thời đưa ra các quy định đặc biệt cho mục đích này. Ban chấp hành có quyền quyết định sử dụng độc quyền các quyền trên hoặc liên kết với một bên thứ ba hoặc hoàn toàn thông qua bên thứ ba.

Chính điều khoản này đã khẳng định các thành viên (trong đó có các CLB) thông qua Điều lệ giao quyền cho Ban chấp hành quyền quyết định về bản quyền truyền hình của các giải đấu.

Phải thừa nhận là các CLB đã rất thoáng trong việc giao quyền cho VFF. Bên cạnh đó, nghị quyết Đại hội thường niên của LĐBĐVN năm 2010 đại diện các CLB tham gia với tư cách thành viên đã chấp thuận hợp tác về bản quyền với AVG (trong đó có các trong đó có cả CLB Hà Nội ACB của bầu Kiên cũng chấp nhận thông qua nghị quyết này) mà đến giờ khi hỏi lại thì nhiều người nói mình không biết hoặc nhớ rất mơ hồ.

Có thể nói chính các CLB hồi đấy với thứ văn hóa đi họp cho đông, cho đủ và giơ tay biểu quyết theo phong trào và đã “mắc quai” VFF trong việc tạo ra quyền cho VFF để VFF ký kết với AVG 20 năm.

Đi đòi lại sự công bằng phải đúng cách và đúng chỗ

Bây giờ thì bầu Kiên đại diện cho VPF đi đòi lại những gì đã mất hay nói theo cách của bầu Kiên là “đòi lại sự công bằng” cho các CLB, cho bóng đá Việt Nam. Nhưng đòi bằng cách mời một đối tác khác vào để phá vỡ cái đang có từ việc VFF “lách” rất khéo để ký hợp đồng rồi chia lại cho các CLB với giá bèo thì cần phải xem lại.

Việc “đòi lại sự công bằng” hay nói đúng hơn là việc sửa sai từ các CLB (những đơn vị có cổ phần trong VPF) vì thế cần phải khôn khéo hơn sau khi bị “bẫy” chứ không thể dùng cái sai để áp đặt vào việc phá bỏ cái đang tồn tại bằng một kịch bản rất kỳ công trong mối quan hệ VFF – AVG.

Tôi không tôn trọng cái kiểu khai thác căn bệnh chung của các CLB mà VFF “gài” để lấy đầy đủ quyền hợp pháp trong việc ký kết quá rẻ và quá lâu với AVG, nhưng cũng không ủng hộ cái cách của bầu Kiên khi thương thảo với đối tác VTV để làm đối trọng trong việc “đẩy” AVG ra khỏi bản hợp đồng đấy khi mà các bên chưa ngồi lại với nhau một cách nghiêm túc và đầy thiện chí.

Câu chuyện bản quyền ngày càng phức tạp

Ở đây cũng cần phải nhắc đến việc các nhà đài đã rất hiểu và tôn trong luật chơi về bản quyền nên dù bầu Kiên đã cho phép được khai thác các trận đấu nhưng từ VTV đến VTC và các đài địa phương vẫn thương thảo với AVG để được phát sóng. Điều này cho thấy các đài truyền hình có thể không ủng hộ việc AVG mua trọn gói 20 năm và phân phối theo cách của mình nhưng cũng đã rất tôn trọng luật chơi và tôn trọng đơn vị đang nắm giữ bản quyền. Tương tự, chính Tổng cục TDTT vài giờ trước khi khai mạc Super League cũng gửi công điện khẩn đến các địa phương và giám sát đề nghị đảm bảo quyền lợi của AVG như hợp đồng đã ký của đơn vị này với VFF.

Nhắc đến những điều trên không phải để khẳng định bầu Kiên đã sai và công văn gửi VTV không có giá trị nhưng để nói rằng hơn hết các nhà đài đều biết luật chơi và biết ai là người đang sở hữu bản quyền truyền hình.

Cuộc chiến truyền hình với quan niệm đi đòi lại cái đã mất chắc chắn sẽ không đơn giản. Và chắc chắn là cuộc chiến đấy không thể chơi những đòn theo kiểu đánh dưới thắt lưng 

NGUYỄN NGUYÊN